Jak napisać reportaż?

==>Zobacz reportaże<==

*Słowa, których lepiej nie używać

Reportaż

łac. reportare – donosić; gatunek dziennikarsko-literacki obejmujący utwory będące sprawozdaniami z wydarzeń, których autor był uczestnikiem, bądź obserwatorem;
jest gatunkiem publicystycznym, tzn. porusza aktualne problemy, godne uwagi i komentarza. Winien zwrócić uwagę czytelników i zaangażować ich w rozwiązanie problemu.
Reportaż związany jest z takimi gatunkami jak: periegeza (opis podróży), list, diariusz, pamiętnik.
Reportaż pisali: E.E. Kisch, J. Reed, N. Mailer, K. Kąkolewski, H. Krall (zob. Zdążyć przed Panem Bogiem), R. Kapuściński, J. Siedlecka, T. Torańska, J. Snopkiewicz, K. Pruszyński, J. Kisielewski, A. Fiedler, I. Krzywicka, M. Wańkowicz, A. Janta-Połczyński, Z. Uniłowski, K. Wrzos.

Cechy reportażu:

- wiarygodność, prawdziwość
- obiektywizm
- dokumentaryzm, fakty z autopsji, z relacji uczestników, naocznych świadków, ekspertów, z dokumentów
- autentyzm (prawdziwość) - nasycanie tekstu datami, liczbami precyzyjnie pokazującymi kolejność, wielkość, skalę opisywanych faktów
- obrazowość
- emocjonalność – coraz większa rola
- wielostylowość (styl potoczny u narratora zmniejsza dystans, łagodzi f. perswazyjną, stylizacja fragmentów reportażu zastępuje cytaty)
- czasem dopuszczalna fikcja, jeśli pozwala zobrazować problem, zjednać odbiorców z bohaterami reportażu
- aktualność, ale możliwe odwołania do historii- dostosowanie formy do tematu (zasada relewancji)
- brak komentarza (prawo do niego ma czytelnik), ewentualny komentarz wyraźnie oddzielony od części referującej
- ascetyzm artystyczny
- dwupłaszczyznowość - pierwszą płaszczyznę stanowi czas i przestrzeń przedstawianego zdarzenia, druga płaszczyzna to czas i przestrzeń reportażu
- achronologiczność (fakultatywna cecha)

Rodzaje reportaży:

1. ze względu na formę:
- reportaże literackie – łączą fikcję literacką z autentycznymi wydarzeniami
- reportaż informacyjny
- reportaż sprawozdawczy
- reportaż publicystyczny

2. ze względu na tematykę
- reportaż społeczno-obyczajowy
- reportaż podróżniczy
- reportaż zagraniczny
- reportaż kryminalny
- reportaż interwencyjny
- reportaż naukowy
- reportaz historyczny
- reportaż produkcyjny
- reportaż wojenny
- reportaż sądowy
- reportaż sportowy

Kompozycja:

- obowiązuje tu pełna dowolność kompozycyjna, choć najczęściej powtarza ona schemat: koncentracja na głównym wydarzeniu, a następnie dopowiadanie kolejnych elementów, które pokazują jego genezę, procesualność, wielowymiarowość.

- najczęściej spotykana budowa w reportażu fabularnym:
* wstęp (wprowadza wydarzenia i zapoznaje z bohaterem
* zawiązanie akcji – ukazanie konfliktu
* rozwiązanie konfliktu
*zakończenie - uwagi i spostrzeżenia reportera

- najczęstsza budowa reportażu problemowego:
* refleksje reoprtera i zarys problemu
* segmenty pokazujące punkt widzenia bohatera/ów
* zakończenie: (rozwiązanie problemu lub seria pytań skierowana do czytelnika)

Etapy pracy nad reportażem:

- wybór wydarzenia - należy go dokonać, kierując się ilością posiadanych informacji, możliwością dotarcia do świadków, dokumentów

- gromadzenie wiedzy - należy określić jakie fakty trzeba ustalić, następnie zgromadzić wszystkie dostępne informacje, relacje świadków i uczestników, pokategoryzować je i dokonać ich selekcji

- wybór kompozycji - porządek ma ogromne znaczenie - wpływa na wiarygodność reportażu; może to być układ logiczny, chronologiczny lub porządek podyktowany kolejnością informacji, do których docierał reporter

- pisanie reportażu

- redakcja - niezwykle ważny moment dla reportażu - na autora czyha tutaj wiele pułapek: może pozostać na poziomie sprawozdania lub wpaść w formę opowiadania. Żadna z tych skrajności nie jest dobra. Szukaj złotego środka. Na tym etapie musisz pamiętać również, że kolejność i selekcja faktów już są pośrednim komentarzem.


Reportaż może streszczać lub przywoływać czyjeś wypowiedzi, ale korzystniej jest umieścić je we własnej relacji.

na podst.: jezyk-polski.pl